Category: Tư liệu

Thông luận

Để giải toả một phản bác có thể được đưa ra, xin trở lại với cấu trúc của lý luận và trí nhớ trong bộ óc của chúng ta. Lý luận có được là do trung tâm logic vận dụng những ký ức được tồn trữ trong bộ nhớ. Ttrong bộ nhớ có những ký ức mà ngôn ngữ diễn tả được, nhưng đại bộ phận là những ký ức mà ngôn ngữ không diễn tả được do đó không lộ diện trong lý luận.

Đó là phần chìm của ký ức, phần vô thức của lý luận, tầng hầm của tâm lý. Phần chìm này quan trọng hơn phần nổi rất nhiều. Nếu mạo hiểm mà đưa một tỷ lệ thì có thể nói nó là 90% của ký ức.

Chọn lựa chính trị vì vậy là được hướng dẫn bởi sự hiểu biết về lịch sử, cùng với những hiểu biết khác, ngay cả khi, như trong đa số các trường hợp, chúng ta không ý thức được. (Ở đây xin mở một dấu ngoặc là cái khó nhất trong các cuộc thảo luận là không những các từ ngữ thường không có cùng một nghĩa với nhiều người mà còn có những điều không thể nói ra vì thuộc phần chìm của ký ức).

Câu hỏi thứ hai, kinh nghiệm lịch sử có cho phép rút ra những bài học cho hành động chính trị không? thực tiễn và thú vị hơn nhiều.

Trước hết phải hiểu bài học là những gì ta chỉ cần áp dụng mà thôi, như một học trò ngoan. Kinh nghiệm lịch sử thường được hiểu như là sự tiếp nối tự nhiên của những biến cố; hễ có cái này tất nhiên sẽ có cái kia.

Thí dụ “bài học 1945” có nghĩa là hễ thoả hiệp với cộng sản là chết, bởi vì sau chính phủ liên hiệp là sự kiện các đảng phái quốc gia bị cộng sản tàn sát; hay “bài học 1975” là những kẻ kêu gọi hoà giải và hoà hợp dân tộc hoặc là ngây thơ ấu trĩ hoặc là tay sai cộng sản, bởi vì cộng sản chỉ dùng hoà giải và hoà hợp dân tộc như một chiêu bài để lường gạt chứ không thành thực muốn như thế (Lập luận này hình như hàm ý rằng một người “quốc gia chân chính” chỉ được phép làm những gì mà Đảng cộng sản thực sự muốn). Cách “rút bài học lịch sử” này sai cả về logic lẫn quan sát.